مقدمه :
امروزه اهمیت شبکه های رایانه بر هیچ کس پوشیده نیست . با توجه به مزیت های مختلف آنها (کاهش هزینه ، صرفه جویی در وقت ، حذف محدودیت های جغرافیایی و ...) ، شاهد پیشرفت روزافزون این شاخه علمی می شویم . به همین دلیل اگر دیر بجنبیم از قافله عقب می مانیم ، به همین دلیل بنده در این مقاله به اصطلاحات مربوط به شبکه های کامپیوتری پرداخته ام .
• ( DTE ( Data Terminal Equipment : منبع و گیرنده داده ها را در شبکه های رایانه ای DTE می گویند .
• ( DCE ( Data Communication Equipment : تجهیزاتی که مشخصات الکتریکی داده ها را با مشخصات کانال داده ها تطبیق می دهد مانند مودم .
• (B.W ( Band width : پهنای باند یا محدوده ای که در آن امواج آنالوگ بدون هیچ افتی حرکت می کنند .
• Noise : نویز یا پارازیت به امواج الکتریکی مزاحم می گویند که موجب اختلال در انتقال داده ها می شود .
• Bps : سرعت انتقال داده ها یا بیت در ثانیه.
• Network : شبکه .
• Share : به اشتراک گذاری داده ها و منابع سخت افزاری برای استفاده همه کامپیوتر های موجود در شبکه .
• Time Sharing : نوعی شبکه در قدیم که از یک Main Frame به عنوان سرور استفاده می کردند .
• ( LAN ( Local area network : شبکه های محلی و کوچک .
• ( MAN ( Metropolition area network : شبکه های شهری .
• ( WAN ( Wide area network : شبکه های گسترده همانند اینترنت .
• Node : به هر کامپیوتر وصل به شبکه Node یا گره می گویند .
• Server : سرویس دهنده .
• Client : سرویس گیرنده .
• Peer - to - Peer : شبکه های نظیر به نظیر که در آن هر کامپیوتری هم سرویس دهنده هست و هم سرویس گیرنده ) .
• Server – Based : شبکه های بر اساس سرویس دهنده که در آن یک یا چند کامپیوتر فقط سرویس دهنده و بقیه کامپیوتر ها سرویس گیرنده هستند .
• Topology : توپولوژی به طرح فیزیکی شبکه و نحوه آرایش رایانه ها در کنار یکدیگر می گویند .
• BUS : توپولوژی خطی که در آن رایانه ها در یک خط به هم وصل می شوند . در این توپولوژی رایانه اول و آخر به هم وصل نیستند .
• Ring : توپولوژی حلقوی که بصورت یک دایره رایانه ها به هم وصلند و در این توپولوژی رایانه اول و آخر به هم وصلند .
• STAR : توپولوژی ستاره ای که در آن از یک هاب به عنوان قطعه مرکزی استفاده می شود . و رایانه ها به آن وصل می شوند .
• Collision : برخورد یا لرزش سیگنال ها .
• NIC : کارت شبکه .
• Coaxial : نوعی کابل که به کابل های هم محور معروف است و دو نوع دارد ، و در برپایی شبکه ها به کار می رود . و دارای سرعت 10 مگابیت در ثانیه است .
• TP ( Twisted Pair : کابل های زوج به هم تابیده هستند و دو نوع دارند ، و در برپایی شبکه ها به کار می رود . و حداکثر دارای سرعت 100 مگابیت در ثانیه است .
• Fiber Optic : کابل فیبر نوری که در برپایی شبکه ها به کار می رود و سرعت بسیار بالایی ( بیش از 1 گیگا بیت در ثانیه ) دارد.
• Thinnet : کابا کواکسیال ( هم محور ) نازک با پشتیبانی 185 متر بدون تقویت کننده .
• Thiknet : کابا کواکسیال ( هم محور ) ضخیم با پشتیبانی 500 متر بدون تقویت کننده .
• (UTP ( Unshielded T.P : نوعی کابل زوج به هم تابیده بدون حفاظ که شامل پنج رده می باشند .
• ( STP ( Shielded T.P : نوعی کابل زوج به هم تابیده دارای حفاظ می باشد .
• Rack : در شبکه های T.P. بزرگ برای جلوگیری از اشغال فضای زیاد توسط کابل ها مورد استفاده قرار می گیرد .
• Patch panel : دستگاهی که بین هاب و کابل قرار می گیرد .
• RJ-45 : فیش های مربوط به کابل های T.P. هستند .
• IRQ : وقفه .
• Base I/O Port : آدرس پایه ورودی و خروجی .
• Base Memory : آدرس پایه حافظه .
• Boot ROM : قطعه ای برای بالا آوردن شبکه هایی که در آن هیچگونه دیسکی برای بالا آوردن نیست ( شبکه های Disk less ) .
• Wireless : بی سیم .
• ( WLAN ( Wireless LAN : شبکه هایی محلی بی سیم .
• ( AP ( Access Point : دستگاهی که یک کامپیوتر بی سیم را به یک شبکه LAN وصل می کند .
• Cell : محدوده ای را که یک AP تحت پوشش دارد را سلول ( Cell ) می گویند .
• Protocol : پروتکلها ، قوانین و روالهایی برای ارتباط هستند و یک شبکه برای برقراری ارتباط از این قوانین استفاده می کند .
• OSI : استاندارد OSI برای برقراری ارتباط دو رایانه ، وظایف را به هفت قسمت تقسیم کرده و به 7 لایه OSI معروف شده اند و به ترتیب ( فیزیکی – پیوند داده ها – شبکه – انتقال – جلسه – نمایش و کاربردی ) می باشند .
• پروژه 802 : نوعی پروتکل برای اجزای فیزیکی شبکه های LAN می باشد .
• CSMA/CD : نوعی روش دسترسی به خط با استفاده از روش گوش دادن به خط .
• Token Ring : روش عبور نشانه که در شبکه های حلقوی به کار می رود ، از انواع روش دسترسی به خط است .
• MAU : وسیله ای مانند هاب ، اما در شبکه های حلقوی به کار می رود .
• Novell Netware : نوعی سیستم عامل برای شبکه .
• Unix : نوعی سیستم عامل برای شبکه .
• Windows NT Server & Windows 2000 Advanced Server : نوعی سیستم عامل برای شبکه .
• Search Engine : موتور جستجو .
• معماری شبکه : به ترکیبی از استانداردها ، پروتکل ها و توپولوژی ها معماری شبکه می گویند .
آموزش شبکه – جلسه دوم
انواع شبکه از نظر جغرافیایی : شبکه از نظر بعد جغرافیایی به سه نوع LAN ، MAN و WAN تقسیم می شوند . که هر کدام ویژگی های منحصر به خود را دارند .
Local Area Network یا LAN : این نوع شبکه ، که در محیط محدودی کاربرد دارد ، در داخل یک ساختمان و یا ساختمان های نزدیک به هم مورد استفاده قرار می گیرد . شبکه های محلی ، برای اتصال رایانه ها در دفاتر شرکت ها ، ادارات و کارخانه ها به کار می روند .
ویژگی های آنها :
_ رایانه ها نزدیک به هم و معمولا در یک ساختمان یا مجموعه ای از ساختمان ها به کار می روند .
_ مالکیت خطوط انتقال خصوصی است و از سوی سازمان مربوط ، نصب ونگهداری می شود
_ سرعت انتقال داده ها بالاست .
_ شبکه ها از ساختار و استاندار مشخص پیروی می کنند .
Metropolition Area Network یا MAN :
شبکه های شهری گسترده تر از شبکه های محلی است و برای وصل کردن کامپیوتر ها در یک شهر بکار میروند . مثلا ایجاد شبکه ای که کامپیوترهای کتابخانه عمومی شهر را به کامپیوترهای دانشگاه آن شهر وصل می کند .
Wide Area Network یا WAN :
با گسترش حوزه جغرافیایی ، شبکه های گسترده مطرح شدند . این شبکه ها دارای مشخصات زیر هستند :
- رایانه ها از یکدیگر صدها و هزرها کیلومتر فاطله دارند .
- خطوط انتقال در این نوع شبکه ها از سوی شرکتهای مخابراتی ایجاد و پشتیبانی می گردد .
- سرعت انتفال داده ها نسبتا کم است .
عناصر کلی یک شبکه
DTE : ماشین های مرتبط با داده ها همانند کامپیوتر را DTE می گویند .
کانال انتقال : انتقال داده ها از منبع به مقصد توسط کانل انتقال صورت می پذیرد .
DCE : برای انتقال داده ها از یک کامپیوتر به یک کامپیوتر دیگر توسط یک کایل نیاز به تجهیزاتی است که مشخصات الکتریکی دادها را با مشخصات کانال انتقال تطبیق دهد ، این تجهیزات DCE نام دارند . همانند مودم که وظیفه آن تبدیل سیگنال های دیجیتال به آنالوگ و بر عکس است .
پهنای باند و نویز و سرعت انتقال داده ها در شبکه :
به محدوده فرکانسی که امواج آنالوگ بدون هیچ افتی از سیستم مخابراتی منتقل می گردند ، گفته می شود . در حالی که فرکانس خارج از این محدوده عبور کند ، به شدت افت کرده و منتقل نمی شود .
به عنوان مثال ، سیستمی که فقط اجازه عبور امواج آنالوگ با فرکانس 400 هرتز تا 4000 هرتز را دارد دارای پهنای باند 3600 هرتز است .
( B.W=4000 Hz – 400 Hz )
نویز امواج الکتریکی مزاحمی هستند که مواختلال در انتقال داده ها می شوند . مقدار نویز از رابطه توان امواج داده ها بر توان نویز بدست می آید و با (S/N ) بدست می آید . سرعت انتقال داده ها یعنی تعداد بیتی که در زمان مشخصی از کانل انتقال عبور می کند و به عوامل متعددی وابسته است . مهمترین عوامل موثر در این زمینه در یک خط انتقال ، پهنای باند و میزان نویز است . حداکثر سرعت داده ها در یک خط انتقال از رابطه شانون (SHANON) بدست می آید :
H = B.W * Log2 ( 1 + S/N )
شبکه چیست ؟
شبکه در ساده ترین حالت خود شامل دورایانه متصل به هم به وسیله یک کابل است به گونه ای که بتوانند از داده ها به طور مشترک استفاده کنند . همین شبکه ساده ، منشا تمام شبکه ها ، صرف نظر از کیفیت پیچیدگی آنها می باشد .
رایانه های شخصی ابزاری برای تولید اسناد متنی و گرافیکی و سایر انواع اطلاعاتند ، اماچنانچه فرد دیگری نیازمند استفاده از تولیدات شما باشد ، بدون وجود شبکه ، در بهترین حالت شما مجبورید که اطلاعات را روی دیسکت قرار داده و در اختیار او قرار دهید ، که اگر آن شخص تغییراتی در آنها اعمال کند ، هیچ روشی برای ادغام تغییرات وجود ندارد . به این روش کار در محیط های مستقل Stand-Alone می گویند .
مزایای شبکه
برای پی بردن به مزایای شبکه از چند مثال کمک می گیرم . یک دفتر رسم نقشه های ساختمانی را فرض کنید که هشت نقشه کش و هشت کامپیوتر دارد . وظیفه این نقشه کش ها طراحی نقشه به وسیله کامپیوتر و چاپ آنها با پلاتر است . با این اوصاف آیا برای هر کامپیوتر باید یک پلاتر خرید . مطمئنا هزینه سرسام آوری را در پی دارد. وجود شبکه در این مکان باعث صرفه جویی در هزینه ها می شود ، چون با قرار دادن یک پلاتر و به اشتراک گذاری آن برای همه کاربرها این مشکل حل می شود . با وجود شبکه اعتماد در امنیت داده ها بالا می رود ، دلیل آن هم وجود جند نسخه از اسناد در کامپیوتر های مختلف است .
امروزه شبکه ای همانند اینترنت ، محدودیت های جغرافیایی را از بین برده و با امکانات فراوان آن باعث صرفه جویی در وقت شده است . با شبکه ها می توان پیام ها – داد ها – چاپگرها- مودم ها و سایر منابع سخت افزاری به اشتراک گذاشت .
تاریخچه شبکه
تاریخچه ایجاد شبکه را می توان از سیستم های Time Sharing شروع کرد ، یک Main Frame که به وسیله خطوط ارتباطی به ترمینالهایش وصل می شد . بعد ها که کامپیوتر های شخصی به وجود آمد ، مسئله شبکه پیش آمد و کم کم شبکه های امروزی پس از چند سال ایجاد شد ، در روند توسعه سیستم عامل شبکه ها می توان از Novell Netware و ویندوز نام برد . ایجاد استاندارد ها توسط انجمن IEEE و ISO و هزاران شرکت که در بخش های مختلف شبکه تلاش کردند .









